سيد جلال مصطفوى كاشانى
244
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
دانشكدههاى پزشكى اروپا صورت گرفته است - مطالعه كنند ، پى مىبردند كه همان ردهبندى داروهاى مدر برحسب نوع اثر - كه در كتابهاى فارماكولوژى قيد شده است و عبارتاند از مدرهاى آب ، مدرهاى كلرور ، مدر املاح ، مدرهاى اوره و مدرهاى اسيد اوريك - در جهان طبيعت نيز ، عينا موجود است ؛ مثلا ، گياهانى وجود دارد كه منحصرا اسيد اوريك را از راه بول دفع مىكنند و گياهانى كه مخصوصا براى دفع اوره اختصاص دارند همچنين گياهان مدرى كه كلرورها را توأم با آب از بدن دفع مىكنند . گياهى كه مورد بحث ما است نيز از همين دسته اخير است ولى در عين حال كه اين گياه مدر مانند مشتقات جيوهاى مدر ، باعث دفع كلرورها و آب از بدن مىشود و آن را در خيزهاى قلبى و كبدى تجويز مىكنند ، يك امتياز بزرگ بر مشتقات جيوهاى مدر دارد و آن اينكه مشتقات جيوهاى چون سمّى هستند با احتياط كامل بايد مصرف شوند ؛ مثلا ، بهطورىكه در صفحه 422 ، كتاب فارماكولوژى پزشكى گيتى مندرج است ، استعمال آنها در نفريتهاى حاد ، مزمن و مخفى ممنوع است . بنابراين ، آنها را براى درمانخيزهاى قلبى به شرطى مىتوان مطمئنا تجويز كرد كه در كليهها آسيبى نباشد و بههرحال بايد در مصرف آنها احتياط و از بيمار مراقبت كرد . كتاب مذكور دربارهء اين احتياط و مراقبت چنين مىنويسد : باوجود اين ، يك آلبومينورى كوچك يا هيپرآزتمى مختصر مانع از استعمال اين مدرها نيست به شرطى كه بيمار دقيقا تحت مراقبت قرار گيرد . راستى انسان از مطالعهء اين كتابها و دقت در مندرجات آنها حيرت مىكند ، چگونه ممكن است اين آزتمى مختصر باشد درحالىكه در صفحهء قبل همين كتاب با عنوان « خصوصيات اثر مدرهاى جيوهاى » مىنويسد : مصرف اينها تقريبا هميشه با احتباس آزت همراه است . بنا بر همين نوشته ، مصرف مدرهاى جيوهاى همواره توليد آزتمى خواهند كرد . « 1 »
--> ( 1 ) . اين مقاله ادامه داشته است و قرار بوده در شمارههاى بعدى مجلهء دنياى علم منتشر شود كه متأسفانه انتشار مجله از آبان ماه 1352 ، متوقف شده است .